Morgen dinsdag bespreekt de Herentalse gemeenteraad de meerjarenplanning 2026-2031. De nieuwe en ruime meerderheid van Vooruit en N-VA presenteerde zich als “one team” met “one goal”, en wil “iedereen mee”. Dat was alleszins de verklaring bij de presentatie van het bestuursakkoord in mei van dit jaar.

"Het bestuur deed er heel lang over om met de begroting te komen", zegt oppositie-raadslid Bart Michiels.   

"We begrijpen dat het een moeilijke oefening was, die heel nauwgezet moest uitgevoerd worden. We hebben alle respect voor de administratie en diensten die hier heel hard aan gewerkt hebben, en tegelijk geconfronteerd worden met enorme saneringen, zowel op werkingskosten als op collega’s/personeel. 

We willen allereerst ons respect en medeleven aan hen betuigen.

Als oppositiepartij hebben we nu 2 weken de tijd gekregen om het werk dat op 12 maanden tijd verricht werd te analyseren. Dat was niet evident, omdat de vergelijking tussen de budgetten van vorige legislatuur (en de aangepaste begroting voor 2025) eigenlijk alleen maar manueel en lijn per te vergelijken valt met de meerjarenplanning die nu voorligt. We hebben geprobeerd AI-tools in te schakelen, maar die sloegen er tilt op. Misschien was het al een voorbode van het feit dat deze begroting heel moeilijk te begrijpen valt, zelfs als je intelligentie artificieel versterkt wordt. Maar we hebben ons best gedaan.

De budgettaire context is inderdaad krap, voornamelijk door evoluties die zich boven ons hoofd afspelen. Het is dus niet fair dat de huidige meerderheid met de vinger wijst naar de vorige (waar wij van deel uitmaakten).

De stadskas werd gezond achtergelaten, niet alleen door cd&v, maar ook door N-VA, die nu toch ook verder bestuurt. Er werden afgelopen legislatuur inderdaad veel studies opgezet en innovatieve projecten gelanceerd, en daar kunnen nog altijd vruchten van geplukt worden. De masterplannen liggen klaar, allerhande documenten en pilootprojecten kunnen gebruikt worden wanneer er nieuwe subsidiemogelijkheden komen, zo werden die studies ook steeds opgezet. 

Bijvoorbeeld op het vlak van stadsvernieuwing heeft de huidige meerderheid daar al handig gebruik van gemaakt, zo bleek 10 dagen geleden. Ook de inspiratienota was duidelijk: er lag een scala aan mogelijkheden voor; er moesten inderdaad scherpe keuzes gemaakt worden, maar je mag niet zeggen dat deze legislatuur niet goed voorbereid werd.

Concreet: "Er worden door het nieuwe bestuur inderdaad scherpe keuzes gemaakt. Maar zowel de inhoudelijke keuzes zelf als de scherpte waarmee de bijl er soms inhakt, kunnen niet onze goedkeuring wegdragen", vervolgt Michiels.    

"Het college mag dan wel stellen dat ze “eerst voor de mensen en dan pas voor de stenen kiest”, maar ook op menselijk vlak wordt er heel wat gesnoeid. En stenen zijn soms ook belangrijk wanneer het gaat om basis- en duurzame infrastructuur. 

Heel veel warme, verbindende en zinvolle projecten en subsidies verdwijnen, retributies en belastingen worden geïndexeerd en verhoogd, maar de premies en subsidies die overblijven worden niet mee geïndexeerd.

Tijdens de voorstelling aan de pers presenteerde – zo werd ons gezegd, want we waren niet uitgenodigd– het bestuur de kernpunten van het bestuursakkoord. Maar er werd heel veel niet gezegd. 

Wat waarschijnlijk ook moeilijk was, aangezien er zoveel geschrapt en hervormd wordt, dat dat iets is dat je liefst niet aan de grote klok hangt. Op de Gemeenteraadscommissie werd er wel een en ander toegelicht, en ook de dagen nadien hebben we alle lijnen nog grondig uitgevlooid.

Om expliciet te maken wat niet meer tussen de begrotingslijnen opvalt, geven we hier een trieste top-twintig. Een overzicht van projecten en kredieten die geschrapt werden, en alleszins niet altijd breed aan de pers, gemeenteraad en burgers werden gepresenteerd.

Het is natuurlijk begrijpelijk dat het bestuur hier niet trots op is en al die harde maatregelen niet met veel tromgeroffel communiceert. Maar omdat de waarheid haar rechten heeft, moeten we die meegeven. Een top-twintig die staat voor het schrappen van allemaal verbindende, menselijke en hartelijke thema’s. En voor beloftes die nu al gebroken worden.

'De trieste top-twintig meerjarenplan stad Herentals' : 

1. Bibliotheek van Noorderwijk: dat is sinds een week gekend, hoewel het bij de presentatie van het MJP niet aan de pers gecommuniceerd werd. Het is onbegrijpelijk hoe het hart van een dorp hiermee geraakt wordt zeker, omdat het bestuursakkoord 1/10 van zijn pagina’s wijdt aan het belang van leren en lezen. Op de valreep duikt nu trouwens nog een nota op waarin gesteld wordt dat ook de hoofdbib in Herentals 1 dag per week zou sluiten. Een extra voorbeeld van beslissingen onder de mat vegen”.
2. De dotaties voor jeugdhuiswerking zijn geschrapt. Het is nu zelfs onduidelijk of er een jeugdhuis geïntegreerd zal worden in het stadsfeestzalencomplex; het bestuur zei letterlijk aan de jeugdraad (maar niet aan de geeenteraad) “dat het onzeker is of er een nieuw jeugdhuis komt.”
3. De nevenbestemming en herinrichting van de Sint-Bavokerk in Noorderwijk. Die wordt op de (heel) lange baan geschoven en waarschijnliik zelfs helemaal niet uitgevoerd, in tegenstelling tot de voornemens in het Kerkenbeleidsplan en het bestuursakkoord.
4. Een aantal kleine maar voor burgers en jonge gezinnen bijzonder belangrijke subsidies worden geschrapt: van ondersteuning voor bescherming van zwaluwen, over de tegemoetkoming voor herbruikbare luiers tot subsidies voor renovatiewerken. Ook de Handelshart cadeaucheque voor jonggehuwden van 30 EUR wordt geschrapt. In Herentals vieren we de liefde niet meer.
5. De tegemoetkoming voor personen met een beperking wordt “hervormd” en ondergebracht bij de mantelzorgpremie. Een gezin met twee volwassen kinderen (en zo zijn er wel wat in Herentals) met een beperking kreeg zo tot nu toe 500 EUR. Dat wordt vervangen door 1 cadeaucheque van 150 EUR. Dat is geen hervorming. Dat is een kaakslag met een strik rond.
6. Ook gelijke kansen en internationale samenwerking lijken niet meer belangrijk. De Dienst Gelijke kansen wordt geschrapt; medewerkers worden kriskras verspreid over de organisatie. De medewerker voor internationale samenwerking wordt geschrapt. Het is nog maar de vraag of een uniek initiatief zoals Wereldtals zal kunnen worden verdergezet, of tussen de plooien gaat verdwijnen.
7. De subsidies aan Ispahan (voor palliatieve zorg) en CAW Slachtofferhulp worden geschrapt. Bijzonder mensvriendelijk.
8. De samenwerking met Klus en Verhuis van de Waardenmakerij wordt stopgezet. Daarmee worden niet alleen kwetsbare senioren getroffen, maar verdwijnt ook de steun voor een belangrijk sociaal-economieproject.
9. Herentals zal niet meer gezellig naar de Veekijkdag of Herentals Crosst kunnen gaan, want die worden niet meer ondersteund. Positief is wel dat de GP Rik Van Looy en Yvonne Reynders worden ondersteund. Toch zàl erook nog wel gefeest kunnen worden.    HFF : door ondernemers meer bepaald, die elk jaar een netwerkevenment van 5.000 EUR krijgen. Het is ook fijn om te vernemen dat de Zomer van Herentals 1 keer zal terugkomen in deze legislatuur. In het verkiezingsjaar 2030 nota bene...
10. Panden die op de verkoopslijst staan: De Boekerij op de Molekens, de Pastorij van Noorderwijk, Moktamee in de Hikstraat, het Begijnhofmuseum en de Gildekamer, de Smisse op het Vestje. Zelfs het oud archief op de Augustijnenlaan staat op de lijst, hoewel er nu al een erfpacht op loopt. Ook het Koetshuis in het stadspark staat op die lijst, terwijl enkele maanden geleden de schepen nog bevestigde dat het Overkophuis daar kon blijven. Het lijkt alsof Herentals zijn geheugen en erfgoed verkoopt om de balans te doen kloppen.

'… En wat met het bestuursakkoord? 

Ook 10 schrappingen':

Behalve deze top-10 van punten die onze cd&vPLUS-fractie belangrijk en schrijnend vindt, hebben we ook een extra top-10 opgelijst die door dit bestuurs-topteam (...hun eigen woorden) in het bestuursakkoord werden vermeld, maar nu al geschrapt worden. Ze vervolledigen de trieste top-twintig.

Het bestuursakkoord dat in mei werd gepresenteerd en goedgekeurd, is nu al volledig achterhaald. Volgende punten kunnen eruit geschrapt worden, zodat nog ongeveer 60% van het bestuursakkoord overblijft:

11. Ondanks fantastische voornemens zullen er geen gratis of betaalbare schoolmaaltijden komen deze legislatuur. Vooruit zet stilletjes een stap achteruit.
12. Op vlak van Zorg en Welzijn raakt Herentals niet meer aan Zet, maar wel van slag. De personeelskosten voor de medewerker/coördinator wordt geschrapt. Een uniek initiatief moet het op eigen houtje gaan redden, de toekomst ervan lijkt ons hoogst onzeker.
13. Bestrijding van eenzaamheid werd een grote prioriteit voor het bestuur. Het Meerjarenplan vermeldt 1 lijntje “acties tegen eenzaamheid”. Er wordt een aalmoesbedrag van 1350 EUR per jaar voorzien, de huidige innovatieve acties rond buurtgerichte zorg worden niet meer ondersteund. Ook voor het bankenplan dat ontwikkeld en uitgevoerd zou worden, zijn alleszins geen kredieten meer ingeschreven.
14. Het bestuursakkoord vermeldt ook dat de masterplannen voor de Dorpskernen van Noorderwijk en Morkhoven “gefaseerd” zullen uitgevoerd worden. In Herentals betekent “gefaseerd”: niet nu, niet straks, maar later, misschien na 2030.
15. Het is nog maar de vraag wat er zal komen van de stadsfeestzaal. In alle geval wordt de ondergrondse parking geschrapt. Fijn om horen voor de inwoners van het centrum, zeker wanneer er grote evenementen voor 1.000 personen georganiseerd gaan worden. Daarmee samenhangend: de Groene Vaart en Abo-As zouden “gefaseerd “worden aangepakt. “Gefaseerd” betekent hier ook “niet tot 2030”. Hoewel er nu hoop is, want blijkbaar heeft het bestuur in oktober nog die stadsontwikkelingsplannen heel goed verdedigd bij de Vlaamse Overheid. Zo goed zelfs dat ze 2,275 miljoen EUR in de wacht sleepten voor een project waarvoor geen kredieten zijn ingeschreven in de meerjarenplanning. Proficiat voor dit staaltje transparantie en perfecte dossiervorming naar de Vlaamse Overheid!
16. Ook bij de Vestenplannen zien we hetzelfde. Het bestuursakkoord wou die gefaseerd aanpakken. U weet ondertussen wat gefaseerd betekent voor dit bestuur.
17. Bij de voorstelling van het bestuursakkoord sprak de schepen nog van een stevig feestje voor 20 jaar ‘t Schaliken volgend jaar. We zien daar geen kredieten voor ingeschreven. Er is natuurlijk geen reden tot feesten; de in mei nog broodnodige goederenlift voor grote producties wordt geschrapt, zoals dat ook al gebeurde met een onthaalmedewerker en de twee programmatoren (2 cultuurfunctionarissen!).
18. Het bestuursakkoord sprak ook al van de aanleg deze legislatuur van het Sportpark Sint-Janneke. U raadt het al: dit wordt “gefaseerd”; de grote bedragen staan pas na 2030 ingeschreven.
19. Het Fundatiehuis en de wasserij op het Begijnhof gingen gerestaureerd worden tot Erfgoedhuis voor verenigingen. Helaas vinden we hier nergens kredieten voor. We denken dat dit geschrapt wordt, hoewel we dit nog nergens gehoord hebben.
20. Ook de ronkende CityMarketingsvoornemens worden niet uitgevoerd. Dat vinden we zelf niet zo heel erg, maar het bestuur verbreekt hier toch een belofte aan zichzelf. Zelfs de eigen ambities overleven deze begroting niet.

'Conclusie'

Het motto “One Team, One Goal” van de burgemeester en zijn brede meerderheid is duidelijk. Misschien wordt het beter “Eén team, Eén gom”?

Vooruit en N-VA  gaan er in alle geval eensgezind met de botte bijl door. Kleine, verbindende en hartelijke projecten en ondersteuning worden weggegomd voor hét prestigeproject van deze legislatuur: een stadsfeestzaal met zelfs een evenementenhal voor 1.000 personen, waar niemand om gevraagd heeft. Liever die mega-zaal dan een jeugdhuis, de keuze is duidelijk.

Het bestuur verbreekt heel wat beloften, verzwijgt harde beslissingen en is niet transparant over zijn motieven. Het gaat dan niet alleen over beloften aan zichzelf (in het bestuursakkoord), of aan de gemeenteraad. Maar ook, en vooral, over beloften aan de burger. Verkiezingsprogramma’s en bestuursakkoorden worden een vodje papier.

Schrijnend maar tekenend was een foto die als illustratie werd gebruikt in de presentatie op de commissie bij het thema “Stad voor, door en met burgers”. 

De burgemeester en zijn schepenen dansten er de polonaise op de Grote Markt voor ’t Schaliken, waarvan nu budgetten en investeringen geschrapt zijn en nog voor de zomer 3 personeelsleden ontslagen of herplaatst werden. 

Ze zingen en dansen op de Markt, de sfeer is toch altijd zo goed in de meerderheid, het stadsbestuur, en in de administratie. Zingend en dansend gaan ze verder, de voeling verliezend met wat leeft bij de mensen.

Deze tipp-ex-coalitie presenteerde de begroting onder het motto “Iedereen mee”.  Op heel korte termijn slaagt het bestuur erin Iedereen Tegen te krijgen, zoals nu blijkt uit de storm die door Noorderwijk raast.

Het vertrouwen bij onze fractie, maar vooral bij de mensen is helemaal zoek. cd&vPLUS wil wél Iedereen Mee. En stemt daarom tegen deze begroting, en tegen de kille plannen van dit bestuur", besluit raadslid Bart Michiels.