Groen licht voor ontwikkeling Bruggenbeemd Herentals : ook nieuwe AZ-ziekenhuiscampus

Bruggenbeemd ligt tussen het stadscentrum van Herentals en de Rik Van Looylaan, en wordt doorsneden door de Kleine Nete. 

Eind jaren 1970 is de zone deels bestemd als woongebied en deels als woonuitbreidingsgebied. Intussen is het niet langer wenselijk om de hele zone te bebouwen en verharden. 

De Antwerpse provincieraad stelt nu een provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan (of PRUP) vast. Het plan maakt onder meer ruimte voor natuur, wonen, de Kleine Nete, een nieuwe ziekenhuiscampus en de historische stadsomwalling. Bruggenbeemd wordt zo een veelzijdige verbinding tussen de stadskern en de groene rand. 

Bruggenbeemd heeft heel wat kansen op vlak van water en natuur. De Kleine Nete stroomt door het gebied, met langs de oevers spontaan opgeschoten natuur. Het gebied is bovendien cultuurhistorisch interessant. Zo is een deel van Bruggenbeemd een beschermd dorps- en stadsgezicht, met onder andere de Kattenberg, een overblijfsel van de voormalige aarden stadsomwalling. Ook de site van het Oud Gasthuis ligt hier, waarvan een aantal gebouwen bovendien beschermd zijn als monument.

Daarnaast heeft het gebied een interessante ligging voor stedelijke functies. Zo grenst het aan de stadskern en aan het station, en vind je er het goed functionerend AZ Herentals. Het veelzijdige Bruggenbeemd heeft zo het potentieel om een natuurlijke verbinding te maken tussen stedelijke functies als wonen en openbare voorzieningen enerzijds, en natuur, water en erfgoedlandschap anderzijds.

Vijf doelstellingen verdeeld over zeven zones

“Op het gewestplan is Bruggenbeemd nog ingekleurd als enkel woon- en woonuitbreidingsgebied. Maar tijden veranderen”, zegt gedeputeerde Lemmens. “Met de uitdagingen waar de stad Herentals – en bij uitbreiding de hele provincie - voor staat, was het niet langer wenselijk om in Bruggenbeemd enkel woonfuncties te voorzien. Met het PRUP geven we de Kleine Nete meer plaats en komt er ruimte bij voor natuur en landschap. Zo vangt het gebied mogelijke wateroverlast op. Het AZ Herentals kan een nieuwe, goed bereikbare campus voorzien vlakbij het station, ter vervanging van de huidige site. Ten slotte krijgt ook erfgoed een meer zichtbare rol in Bruggenbeemd.” 

Samen met de stad Herentals formuleerde de provincie Antwerpen vijf doelstellingen voor Bruggenbeemd. Het provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan slaagt erin om voor al deze doelstellingen een oplossing te vinden.

“De ruimte in onze provincie is beperkt.   Het is absoluut noodzakelijk dat we de ruimte zo doordacht mogelijk inrichten. Dat doen we bijvoorbeeld door verschillende functies met elkaar te verweven op dezelfde plaats. Zo komt de Rik Van Looylaan deels op een lage brug te liggen. Daardoor kunnen de rivier en de natuur er ongestoord onderdoor lopen. PRUP Bruggenbeemd maakt het bovendien mogelijk om een verdwenen deel van de stadsomwalling opnieuw zichtbaar te maken. Dat stuk stadswal zetten we multifunctioneel in als dijk van het overstromingsgebied. Bovendien kunnen wandelaars en fietsers via deze aarden wal het gebied doorsteken.”

 

Met het PRUP heeft Bruggenbeemd naast wonen voortaan ook de bestemmingscategorieën park, natuur en openbare voorzieningen. Deze zijn verdeeld over zeven zones. Bijkomende voorschriften leggen per zone meer details vast voor de toekomstige inrichting. Op die manier ligt de weg vrij voor een nieuwe inrichting van het hele gebied, die beter aansluit bij wat de omgeving nu en in de toekomst nodig heeft.

 

“Door de Kleine Nete te laten hermeanderen en een overstromingszone in te richten, wil het PRUP wateroverlast opvangen”, vertelt burgemeester Jan Bertels. “Tegelijk biedt het plan kansen om de verdwenen historische stadsvesten te reconstrueren en het huidige AZ Sint-Elisabeth, dat op zijn bestaande locatie niet verder kan uitbreiden, een nieuwe campussite te geven. Voor de stad Herentals is dit dus een zeer belangrijk stadsontwikkelingsproject.”

Proces van ruim tien jaar

Daarbij is niet over een nacht ijs gegaan. De provincie heeft hier ruim tien jaar aan gewerkt, steeds in nauw overleg met lokaal bestuur Herentals.

Jan Bertels vervolgt : “Met het PRUP Bruggenbeemd zetten we een belangrijke stap in de toekomst van Herentals.  Na meer dan tien jaar intensief overleg ligt er een ambitieus plan dat verschillende ruimtelijke uitdagingen met elkaar verzoent. Dat resultaat is er gekomen dankzij de nauwe samenwerking tussen de provincie, de stad en alle andere betrokkenen. We kiezen hiermee bewust voor een doordachte inrichting van Bruggenbeemd, die niet alleen inspeelt op de noden van vandaag, maar ook de leefkwaliteit en de weerbaarheid van onze stad en haar inwoners op termijn versterkt.”

Het ruime publiek en een aantal instanties konden hun stem laten horen tijdens de publieke raadpleging in het voorjaar van 2022 en het openbaar onderzoek in het voorjaar van 2026. Zo zijn tijdens het openbaar onderzoek 14 bezwaarschriften en 2 adviezen ingediend. De provinciale commissie voor ruimtelijke ordening (Procoro) heeft deze nauwkeurig onderzocht en op basis daarvan zijn zowel het finale PRUP als het bijhorend milieu-effectenonderzoek aangepast en verfijnd.