Imec : 'AI-gebruik maakt ongeziene sprong tot bij helft van de Vlamingen'

Generatieve AI is in 2025 op kruissnelheid gekomen: 2 op 3 Vlamingen hebben ooit tools zoals Gemini of ChatGPT gebruikt, bijna de helft van de Vlamingen (43%) is intussen een gewoontegebruiker, twee jaar geleden was dat amper één op vijf.

Tegelijk zetten ook de vorige digitale versnellingen (online, sociale media, smartphones) zich door en wordt de Vlaming weer een stuk digitaler. 

De steile opmars van generatieve AI in Vlaanderen de voorbije 3 jaar nam nog in kracht toe in 2025. “Het verspreidingspatroon is ongeëvenaard. We gaan van 18% gewoontegebruikers (mensen die het minstens één keer per maand gebruiken) in 2023, over 28% (in 2024) naar inmiddels 43%. 

Ter vergelijking: Netflix, de smartphone en Instagram hadden respectievelijk 7, 8 en 10 jaar nodig om diezelfde penetratiegraad te bereiken in Vlaanderen”, aldus Lieven De Marez, onderzoeksdirecteur maatschappij en innovatie (imec/UGent). Ook de intensiviteit van het AI-gebruik is hoog: voor één op tien Vlamingen (11%) is het nu een dagelijkse gewoonte, bijna een verdrievoudiging ten opzichte van vorig jaar (4%).

Wat is de reden van het succes? 

Vlamingen die minstens maandelijks AI gebruiken, geven aan dat het hen helpt om taken te volbrengen die ze normaal niet zouden kunnen, zoals vertalen, ontwerpen of programmeren (55% van de gebruikers). 

Vlamingen die generatieve AI gebruiken voor het werk, geven aan dat ze kwaliteitswinst boeken (41%) of hun werk sneller afronden (45%). Bij studenten is het AI-gebruik nog forser: 81% van de studenten gebruikt generatieve AI actief voor school of studie. Een derde van die AI-gebruikers (33%) zegt zelfs dat ze het zonder AI moeilijker zouden hebben om hun studies tot een goed einde te brengen.

Parallel met die stijgende populariteit groeit bij de Vlaming ook de bezorgdheid om de impact: van de actieve AI-gebruikers voelt 10% zich te afhankelijk van AI, 37% geeft aan door het gebruik van generatieve AI minder na te denken dan vroeger, en bij de jongere gebruikers (18-24) is dat zelfs de helft. 53% van de gebruikers maakt zich daarnaast ook zorgen over de ecologische voetafdruk van AI.

“AI verdiept de bestaande uitdagingen in onze relatie met technologie”, stelt De Marez. “De sterkste stijgingen in bezorgdheden zijn gerelateerd aan authenticiteit. De bezorgdheid over valse nieuwsberichten stijgt naar 85% (+4 procentpunten), 80% is bezorgd het verschil niet meer te kunnen zien tussen mens en machine (in 2024 was dat nog 74%, in 2023 64%).”

Videotreintjes en notificatiesparen

Samen met AI, blijven ook de vorige digitale versnellingen aan hoog tempo doorgaan. Vlamingen zijn in toenemende mate online, op sociale media en op hun smartphone te vinden. Vooral jongere gebruikers komen via hun sociale media terecht in lange scroll-sessies, de zogeheten ‘videotreintjes’. 

Sociale media als TikTok en vooral Snapchat gaan tegelijk gepaard met veel berichtjes en notificaties. 

46% (+1) gaat akkoord met de stelling ‘Ik vind van mezelf dat ik te veel tijd op mijn smartphone doorbreng’ en/of ‘Ik voel me verslaafd aan mijn smartphone’. 

In 2018 was dat nog 31%. De helft van de Vlamingen verliest soms het gevoel van tijd op sociale media. 3 op 10 ervaren een negatieve invloed van technologie op slaap, stress en productiviteit. 8 op 10 Vlamingen kijken naar de overheid om daar iets aan te doen: 77% vindt dat de overheid maatregelen moet nemen rond het socialemediagebruik bij jongeren onder de 14 jaar, 81% vindt het smartphoneverbod op scholen een goede zaak.

“Deze imec.digimeter toont -en dat wordt ook bevestigd in de fijnmazigere mobileDNA-studies- het cruciale belang van ‘toestelwijsheid’. 

Een deel van de Vlamingen slaagt erin om aan ‘notificatiesparen’ te doen en de smartphone aan de kant te laten tijdens een taak die concentratie vergt zoals studeren, lezen, werken of autorijden. 

Maar een ander deel laat de zelfregulatie schieten en reageert, zo'n beetje als de hond van Pavlov, onmiddellijk op elke notificatie. Vooral Snapchat en TikTok gaan er gepaard met erg intensief smartphonegebruik”, stelt De Marez, “en voor die groep zijn handvatten nodig om de digitale balans te herstellen. 

Het smartphoneverbod op school kan een goede eerste stap zijn, maar tegelijk leert de digimeter dat de uitdaging om jonge mensen te wapenen tegen problematisch smartphonegedrag veel breder is.”

Als onafhankelijk onderzoekscentrum verbindt imec zich ertoe zijn expertise in te zetten om de feiten rond technologie en innovatie helder en objectief weer te geven, en zo de maatschappij te helpen ze te begrijpen en te plaatsen.