Jan Bertels : 'Herentals plant 175 bijkomende sociale huurwoningen tegen 2042'

De prijzen op de koop- en huurmarkt zijn de afgelopen jaren gestegen. Tegelijk verandert de samenstelling van de bevolking. Daardoor groeit de vraag naar kleinere, betaalbare en toegankelijke woningen waarin mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. 

Ook de druk op de sociale huurmarkt blijft groot. Lokaal bestuur Herentals wil daarom de komende jaren verder investeren in sociaal en betaalbaar wonen. 

Samen met woonmaatschappij LeefGoed werkt de stad een ambitieus woonprogramma uit dat tegen 2042 voor 175 bijkomende sociale huurwoningen moet zorgen. Daarmee ligt de planning boven de Vlaamse doelstelling van 160 extra woningen. De stad kiest daarbij niet enkel voor nieuwbouw, maar ook voor de renovatie van bestaande woningen, kleinere woonprojecten en een betere benutting van beschikbare ruimte.

Van 160 verplichte naar 175 geplande sociale huurwoningen

De Vlaamse overheid legt een minimumaantal sociale huurwoningen dat een gemeente binnen een bepaalde periode moet bouwen. Voor Herentals zijn dit 160 sociale huurwoningen tussen 2026 en 2042. Het stadsbestuur wil verder gaan dan deze minimumdoelstelling. 

Samen met LeefGoed werden daarom verschillende nieuwbouw-, renovatie- en verdichtingsprojecten onderzocht. Samen bieden ze ruimte voor een netto-uitbreiding met 175 sociale huurwoningen, in plaats van 160. De stad en de woonmaatschappij zullen de voortgang regelmatig evalueren.

“Een woning is veel meer dan een dak boven je hoofd", zegt burgemeester Jan Bertels.  "Het is de plek waar mensen hun leven opbouwen, waar kinderen opgroeien en waar ouderen zo lang mogelijk zelfstandig willen blijven wonen. We zien dat het moeilijker wordt om een betaalbare woning te vinden. Daarom willen we als stad onze verantwoordelijkheid opnemen. We investeren in sociale woningen, en kijken tegelijk naar de kwaliteit van het bestaande aanbod en naar de woonbehoeften van de toekomst.”

Stadsveld wordt een belangrijk woonproject

Een van de grootste ontwikkelingen is het project Stadsveld. Daar wil LeefGoed 68 sociale huurwoningen bouwen, verspreid over twee fasen. De eerste fase, met 34 woningen, is gepland in de periode 2026 tot 2030. De tweede fase, eveneens met 34 woningen, volgt volgens de huidige planning tussen 2031 en 2036. Stadsveld is meer dan een sociaal huurproject. 

Naast de sociale huurwoningen komen er  ook 16 sociale koopwoningen en 16 geconventioneerde huurwoningen. Geconventioneerde huurwoningen zijn woningen die tegen een lagere prijs dan de marktprijs worden aangeboden aan mensen die aan bepaalde inkomensvoorwaarden voldoen.

Ook op andere plaatsen staan projecten op de planning. In de Paradijsstraat worden 14 nieuwe sociale huurwoningen voorzien. In de Roggestraat zijn vier sociale huurwoningen gepland via een samenwerking met een private bouwpartner. Op langere termijn onderzoekt LeefGoed nog andere mogelijkheden. Aan Koulaak gaat het mogelijk om 46 sociale huurwoningen, aan de Vorselaarsebaan in een tweede fase mogelijk nog 25 woningen.

Ook renovatie creëert bijkomende woningen

De stad wil niet alleen nieuwe huurwoningen bouwen. Ook renovatie van bestaande sociale woningen is mogelijk, eventueel met uitbreiding van deze wijken. LeefGoed heeft een renovatieplanning opgesteld, waarbij bestaande sociale woningen energiezuiniger, comfortabeler en toekomstbestendiger worden gemaakt. Dit kan volgens de ramingen 28 extra sociale huurwoningen opleveren. Deze renovaties moeten zorgvuldig verlopen. Bewoners moeten tijdig geïnformeerd worden en langdurige leegstand moet zoveel mogelijk worden vermeden.

"We willen niet alleen meer sociale woningen, maar vooral ook betere woningen. Sommige woonwijken zijn toe aan een grondige vernieuwing. Door renovaties doordacht aan te pakken, kunnen we woningen energiezuiniger en comfortabeler maken en waar mogelijk extra woongelegenheden creëren. Daarbij verliezen we de bewoners niet uit het oog. Duidelijke communicatie, woonzekerheid en een zorgvuldige begeleiding tijdens de werken zijn voor ons minstens even belangrijk als de stenen.”

Zorgvuldig omgaan met open ruimte

De uitbreiding van het woonaanbod moet samengaan met een doordacht ruimtelijk beleid. De stad wil maximaal inzetten op de bestaande bebouwde ruimte en vermijdt bijkomende aansnijding van open ruimte buiten de reeds geplande projecten. Daarom wil de stad vooral kleinere woonontwikkelingen in de stadskern, waarbij de nadruk ligt op renovatie. Nieuwe sociale woningen kunnen enkel op plaatsen waar dat verantwoord is en waar ze kunnen aansluiten op bestaande buurten en voorzieningen.

Burgemeester Jan Bertels vervolgt : “We willen groeien, maar op een verstandige manier. Meer betaalbare woningen betekent niet dat we zomaar overal moeten bijbouwen. We willen de mogelijkheden binnen de huidige wijken en de beschikbare gronden benutten. Zo combineren we onze sociale verantwoordelijkheid met zorg voor de leefbaarheid van onze buurten en het behoud van open ruimte.”

Meer aandacht voor mensen die moeilijk een woning vinden

Met de nieuwe woonvisie kijkt Herentals verder dan enkel sociale huurwoningen. Ook mensen die niet in aanmerking komen voor sociale huisvesting, hebben het soms moeilijk op de huur- of koopmarkt. Daarom wil de stad bijkomende mogelijkheden voor betaalbaar wonen onderzoeken.

Een van die mogelijkheden is geconventioneerde verhuur, ook wel budgethuren genoemd. Daarbij worden woningen tegen een lagere huurprijs dan de marktprijs verhuurd. Het geplande project Stadsveld, met 16 geconventioneerde huurwoningen, is daarvan een concreet voorbeeld. De stad wil ook het sociaal verhuren van private woningen stimuleren. 

Eigenaars kunnen hun woning verhuren aan woonmaatschappij LeefGoed, die vervolgens instaat voor sociale verhuur. Ook de aanpak van leegstand blijft een belangrijk onderdeel van het woonbeleid. Door leegstaande of verwaarloosde panden op de woningmarkt te brengen, kan het aanbod groeien zonder nieuwe gronden te bebouwen.

Ten slotte blijft er bijzondere aandacht voor inwoners in een kwetsbare woonsituatie. Herentals wil samen met de woonmaatschappij onderzoeken hoe tijdelijke huisvesting kan helpen bij acute woonproblemen. Ook de preventie van uithuiszettingen en de begeleiding van mensen die hun woning dreigen te verliezen, maken deel uit van de vernieuwde aanpak.

Schepen Nathalie Van Sande: “Woonnoden zijn heel divers. Een jonge alleenstaande zoekt iets anders dan een gezin met kinderen of een oudere die kleiner en toegankelijker wil wonen. We moeten dus niet alleen voldoende woningen voorzien, maar ook verschillende soorten woningen. Bovendien mogen we mensen die zich in een kwetsbare situatie bevinden niet vergeten. Met sociale huisvesting, betaalbare huurwoningen en gerichte begeleiding willen we zoveel mogelijk Herentalsenaren kansen bieden op een geschikte en betaalbare thuis.”

Een woonbeleid op maat van de toekomst

Om de woonambities waar te maken, sluiten de stad Herentals en woonmaatschappij LeefGoed een samenwerkingsovereenkomst. Deze loopt tot 2042. De overeenkomst legt de doelstellingen, de beschikbare instrumenten en de verantwoordelijkheden van beide partners vast. 

Lokaal bestuur Herentals neemt de regie over het lokale woonbeleid. Ze onderzoekt mogelijkheden voor nieuwe woonprojecten, bewaakt de ruimtelijke kwaliteit en zorgt voor afstemming met andere beleidsdomeinen. LeefGoed staat in voor de ontwikkeling, het beheer en de renovatie van sociale woningen. De samenwerking moet ervoor zorgen dat projecten tijdig kunnen worden voorbereid en uitgevoerd.

De samenwerkingsovereenkomst vormt samen met de woonvisie en het actieprogramma een samenhangend beleidskader. Met de drie dossiers wil Herentals anticiperen op de veranderingen die de komende decennia op de woningmarkt afkomen."