U bent hier

Justitie : 'Alle rechterlijke uitspraken online beschikbaar dankzij centrale databank'

Kempen regio | Nationaal | Neteland | Vlaanderen
31.03.2022 - 17.15u
Door: Herman Gezelle

Alle rechterlijke uitspraken zijn vanaf nu online beschikbaar dankzij een centrale databankIn tweede fase zijn alle vonnissen en arresten door iedereen te raadplegen.

'De manier waarop vonnissen en arresten in ons land publiek gemaakt worden en raadpleegbaar zijn, verschilt nauwelijks van de situatie in de 19e eeuw. Nochtans zien we in heel wat andere landen dat het anders kan, met online databanken voor uitspraken van hoven en rechtbanken.

Vice-eersteminister en minister van Justitie Vincent Van Quickenborne wil hier verandering in brengen.

Afgelopen vrijdag keurde de ministerraad zijn wetsontwerp hieromtrent goed. Dit voorziet in een wettelijke kader zodat alle uitspraken van de hoven en rechtbanken via één online platform beschikbaar worden, wat efficiëntiewinsten en nieuwe analysemogelijkheden met zich meebrengt.

Gefaseerd zullen alle vonnissen en arresten, weliswaar gepseudonimiseerd, online toegankelijk worden voor iedereen. 

 De openbaarheid van vonnissen en arresten is als fundament vastgelegd in onze grondwet. In tegenstelling tot beslissingen van de regering, zijn uitspraken van een rechtbank of een hof los van de beroepsprocedures niet rechtstreeks onderhevig aan controle door een orgaan zoals het parlement.

Daarom voorzag de grondwetgever dat de samenleving moet kunnen nagaan of de uitspraken en motiveringen van de rechters verlopen zoals de wet ze voorschrijft. De vonnissen moeten publiek uitgesproken worden en vrij raadpleegbaar zijn.

De manier waarop dit nu wordt aangepakt, is aan vernieuwing toe. Vonnissen worden dan wel mondeling uitgesproken en in het geval van strafzaken ook openbaar in de publiek toegankelijke zittingszaal, momenteel liggen de afgedrukte exemplaren versies verspreid over de hoven en rechtbanken van dit land.

Inzage voor magistraten en betrokken partijen, dan publieke openstelling 

In de eerste fase zullen magistraten de mogelijkheid hebben de vonnissen en arresten te raadplegen in deze databank.

Advocaten, beklaagden, burgerlijke partijen en deskundigen zullen eveneens uitspraken in hun specifiek dossier digitaal kunnen inkijken.

Ook tijdens gerechtelijke- en opsporingsonderzoeken kan de centrale databank van waarde zijn. Bijvoorbeeld op verzoek van een magistraat nagaan of namen van bepaalde verdachten in eerdere vonnissen of arresten opdoken zonder dat ze destijds verdachte waren. Om misbruiken te voorkomen, moeten magistraten een voorafgaand gemotiveerd verzoek indienen. 

Net zoals nu in de assisenhoven aanplakkingen van arresten gebeuren, wordt in de eerste fase ook voorzien dat de databank bepaalde uitspraken integraal online ter beschikking stelt voor de volledige maatschappij.

Het kan gaan om assisenzaken zoals moord of doodslag en terrorismefeiten. In correctionele zaken is dit eerder uitzonderlijk, maar het kan in specifieke gevallen. Zo voorziet artikel 457 van het strafwetboek dit expliciet voor het vermengen van schadelijke stoffen in voedingswaren en dranken.

Namen of gegevens die naar de identiteit van slachtoffers kunnen leiden, worden nooit gepubliceerd. Zo wordt hun privacy beschermd. 

In de tweede fase, worden alle vonnissen en arresten openbaar gepubliceerd en voor iedereen raadpleegbaar door middel van een performante zoekmachine. De namen van privépersonen worden daarbij gepseudonimiseerd, wat inhoudt dat ze worden vervangen door schuilnamen.

Namen van rechtspersonen daarentegen blijven behouden, zoals dat nu al het geval is bij uitspraken van ondernemingsrechtbanken.  

Datagestuurde aanpak voor een veerkrachtig beleid 

De voordelen van een centrale databank zijn duidelijk, met als rechtstreeks gevolg een veel grotere efficiëntie en tijdswinst voor de rechtbanken, parketten, advocaten, beklaagden en burgerlijke partijen.

Ook het verbruik van papier wordt fors beperkt.

En magistraten hebben meer informatie ter beschikking waarop ze hun beslissingen kunnen baseren. De databank stelt de samenleving ook in staat om te controleren hoe en volgens welke motivering de rechterlijke macht beslissingen maakt. In het verlengde van die redenering zal de centrale databank eveneens data-analyses mogelijk maken.

Zo kan bijvoorbeeld statistisch worden afgetoetst hoe rechters bepaalde wetten interpreteren en toepassen.

Deze datagestuurde aanpak is handig voor de regering of het parlement om het justitiebeleid nauwkeuriger af te stemmen op maatschappelijke ontwikkelingen.

Inmiddels ging de regering ook akkoord met de publicatie van een overheidsopdracht die de ontwikkeling van software voor de databank en de pseudonimisering van de vonnissen en arresten mogelijk moet maken. 

Vincent Van Quickenborne, vice-eersteminister en minister van Justitie:"Het gaat hier om een cruciale stap in de digitalisering van justitie. Een snelle justitie moet haar uitspraken transparant en eenvoudig ter beschikking stellen van het publiek. Samen met professionele vonnisvoorlichters zorgen we voor de grondwettelijk gegarandeerde openbaarheid van de uitspraken."  Foto NNieuws.

image



Meer nieuws

Primeur : eerste 'coronavrije' mosselseizoen voor De Vis Factorij

Primeur : eerste 'coronavrije' mosselseizoen voor De Vis Factorij
EU | Herentals | Internationaal | Neteland 23.06.2022 - 20.39u

Gouverneur Cathy Berx : 'Algemeen verbod voor amokmakers in recreatiedomeinen'

Gouverneur Cathy Berx : 'Algemeen verbod voor amokmakers in recreatiedomeinen'
Kempen regio | Neteland | Provincie Antwerpen | Vlaanderen 23.06.2022 - 14.59u

Yasmien Naciri nieuwe manager Innovatiecentrum Werk

Kempen regio | Provincie Antwerpen 23.06.2022 - 14.53u

Bobbejaanland viert einde van de examens met School's Out

Bobbejaanland viert einde van de examens met School's Out
Kasterlee | Kempen regio | Neteland 23.06.2022 - 13.48u

Gezinssport Vlaanderen geeft aftrap voor haar zomerzoektochten in Herentals

Gezinssport Vlaanderen geeft aftrap voor haar zomerzoektochten in Herentals
Herentals | Kempen regio | Neteland | Vlaanderen 23.06.2022 - 11.52u

Zomer bij Collection Hugo Voeten

Zomer bij Collection Hugo Voeten
EU | Geel | Herentals | Kempen regio | Neteland | Vlaanderen 23.06.2022 - 11.14u

Nieuws uit uw regio

Onze partners

Dossiers

Webdesign door Intracto