Na verzet van brouwers tegen nieuwe slogan: hoe ongezond is alcohol nu echt?

De wetenschap is duidelijk: elk glas alcohol brengt risico met zich mee. Dat benadrukken gezondheidsexperts nu de brouwers zich met een opvallende campagne keren tegen strengere regels voor alcoholreclame. 

Wat weten we precies over de impact van alcohol op onze gezondheid? En moet je je ook zorgen maken als je slechts af en toe iets drinkt? 

Wat zegt de wetenschap?

Dat veel alcohol drinken schadelijk is, weten we al lang. Vroeger werd soms wel gezegd dat licht of matig gebruik onschadelijk is of zelfs gezondheidsvoordelen kan hebben, bijvoorbeeld voor het hart. Van dat idee zijn wetenschappers intussen al een tijd teruggekomen. 

"We weten uit onderzoek dat er geen veilige ondergrens is voor alcohol", zegt arts en wetenschapsjournalist Marleen Finoulst. "Je kan niet zeggen dat alcohol bijdraagt aan de gezondheid."

Al telt de hoeveelheid wel, zo benadrukt ze. "Bij lichte consumptie zien we geen duidelijk aangetoond effect op de overleving (of mensen al dan niet vroeger sterven, red). De problemen ontstaan vooral naarmate mensen meer en langdurig drinken."

Frieda Matthys, emeritus professor psychiatrie aan de VUB en voorzitter van de Permanente Werkgroep Geestelijke Gezondheid van de Hoge Gezondheidsraad verwoordt het zo:  "Elk gebruik van alcohol houdt enig risico in. Een klein beetje alcohol betekent een klein risico, veel alcohol een groter risico." 

Alcohol beïnvloedt vrijwel elk orgaan in het lichaam. Op korte termijn werkt het vooral in op de hersenen. Mensen voelen zich losser, minder geremd of licht aangeschoten. Bij beperkt alcoholgebruik verdwijnen die effecten meestal weer snel.

Op langere termijn neemt het risico toe op een brede waaier aan gezondheidsproblemen. Zo stijgt de kans op leververvetting, hart- en vaatziekten, bepaalde vormen van dementie en verslaving. Dat staat dan nog los van ongevallen, agressie en familiaal geweld. 

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) verhoogt alcohol ook het risico op minstens 7 soorten kanker, waaronder borstkanker, darmkanker en leverkanker. De WHO stelt dat er geen veilige hoeveelheid alcohol bestaat wanneer het over kankerrisico gaat. 

"Normalisering is probleem"

Aan de andere kant benadrukt het VAD, het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD), dat we alcohol anders moeten gaan bekijken als we echt stappen vooruit willen zetten in de volksgezondheid. 

"Alcohol is geen onschuldig product. Het richt heel wat schade aan", zegt directeur Katleen Peleman. "Het brede maatschappelijke probleem zit net in de normalisering, in hoe vanzelfsprekend alcohol is in het dagelijkse leven." 

Volgens haar wordt alcohol nog te vaak gekoppeld aan gezelligheid, vieren en ontspanning. "Je hebt geen alcohol nodig om een gezellige avond te hebben."   

"We moeten alcohol niet normaliseren, maar we moeten ook niet culpabiliseren", zegt ze. Ze wijst erop dat alcohol slechts 1 van de vele factoren is die onze gezondheid beïnvloeden. Roken, obesitas, lichaamsbeweging en voedingspatroon spelen eveneens een grote rol.

"Als je gezond leeft, niet rookt, voldoende beweegt en af en toe een glas drinkt bij een maaltijd, dan moet je daar niet overdreven ongerust over zijn."

Ook voor kankerpatiënten vindt ze die nuance belangrijk. "Ik ontmoet geregeld vrouwen met borstkanker die zich schuldig voelen, omdat ze vroeger af en toe een glas cava of wijn dronken. Dat schuldgevoel is niet terecht." (VRTNWS)

Lees het volledig artikel op VRTNWS.