Op de foto vlnr. : Muriël Verreth, directeur IT en innovatie; Sofie Geukens, arts Fysische geneeskunde; Christel Vande Kerckhove, Stichting tegen kanker;  Heidi Van den Bulck, oncoloog; Liesje Van Der Auweraer, hoofdverpleegkundige Geneeskunde 5; Bert, patiënt / Imelda.

Op de afdeling Geneeskunde 5 van het Imeldaziekenhuis in Bonheiden, waar patiënten met oncologische en hematologische aandoeningen worden opgenomen, werd een vernieuwend revalidatieproject opgestart: virtueel fietsen en bewegingsspelletjes op de verpleegafdeling zelf.

Dankzij de financiële steun van Social Grants van Stichting tegen Kanker kreeg deze afdeling een bewegingshoek, met als doel het fysieke en psychosociale welbevinden van patiënten actief te ondersteunen, nog tijdens hun behandeling. 

"Revalidatie hoeft niet altijd in een kinesitherapieruimte of een revalidatiecentrum te starten. Zeker bij oncologische patiënten is het belangrijk om tijdens de behandeling in beweging te blijven. Dat heeft niet alleen fysieke, maar ook mentale voordelen. Onze kinesitherapeuten leveren hier alvast schitterend werk, maar nu kunnen patiënten ook los van hun kinesist bewegen op onze afdeling", zegt Liesje Van Der Auweraer, hoofdverpleegkundige van Geneeskunde 5 en initiatiefneemster. 

Jaarlijks zullen naar schatting 150 patiënten gebruik kunnen maken van deze laagdrempelige revalidatievorm, dat is ongeveer één op vijf van de gehospitaliseerde populatie. Deze patiënten krijgen op de afdeling toegang tot een virtuele fietservaring op een hometrainer of passief-actief trainer, waarbij ze kunnen fietsen door zelfgekozen landschappen: van hun eigen buurt tot favoriete reisbestemmingen. 

Ook bewegingsspelletjes maken deel uit van het aanbod en stimuleren op een speelse manier de mobiliteit en cognitieve alertheid. Meer dan fysieke training Vermoeidheid, verminderde concentratie (“hersenmist”) en een daling van de fysieke conditie zijn bekende neveneffecten van kankerbehandelingen. Beweging op maat is een belangrijke manier om hierop in te werken. 

Door revalidatie te koppelen aan een aantrekkelijke en vertrouwde activiteit zoals fietsen, worden patiënten gemotiveerd om langer en regelmatiger te bewegen. Dat verhoogt de therapietrouw en bevordert het herstelproces. “Het virtueel fietsen biedt niet alleen een fysieke uitdaging, maar ook een mentale prikkel: patiënten kiezen zelf hun virtuele route, wat zorgt voor herkenning, betrokkenheid en plezier. Dit kan ook cognitieve voordelen bieden, zoals verhoogde alertheid en verbeterde stemming”, vervolgt Liesje Van Der Auweraer.

Revalidatie om risico op herval te beperken 

“Beweging heeft niet alleen een positieve invloed op het verminderen van bepaalde nevenwerkingen en klachten tijdens en na een kankerbehandeling. Meer en meer studies tonen echter ook aan dat voldoende bewegen het risico op herval bij bepaalde kankers kan verminderen”, licht   Heidi Van den Bulck, oncoloog, toe. 

"In Imelda zetten we daarom al verschillende jaren in om revalidatieprogramma's zoals Kadans en Kadans plus waarbij we het belang van beweging tijdens en na een kankerbehandeling ondersteunen. Met het project virtueel fietsen krijgen ook de patiënten op de hospitalisatieafdelingen een extra mogelijkheid om te bewegen”, vult Sofie Geukens, arts fysische geneeskunde, aan. 

Toegankelijk voor iedereen 

De bewegingshoek is 7 dagen op 7 toegankelijk op de afdeling en is beschikbaar voor alle patiënten, ongeacht of zij al kinesitherapie volgen. Dankzij de aanwezigheid van zowel een klassieke hometrainer als een passief-actief trainer kunnen ook minder mobiele of oudere patiënten deelnemen. Medewerkers van de afdeling helpen patiënten graag op weg, maar het systeem is eenvoudig in gebruik en kan zelfstandig bediend worden. Korte handleidingen zijn ter plaatse beschikbaar. 

“Een bijkomend voordeel is dat de zichtbare aanwezigheid van de toestellen op de afdeling aanstekelijk werkt: patiënten zien elkaar in beweging, wat motiveert en ook de interactie tussen zorgverleners en patiënten versterkt.” vertelt hoofdverpleegkundige Liesje Van Der Auweraer. 

Mijn uithoudingsvermogen verbeteren, zelfs tijdens mijn chemo

 "Elke keer als ik voor mijn week intense chemo kom, merk ik dat mijn uithouding flink afneemt. Het is dan een groot voordeel dat ik de weerstand van de fiets kan aanpassen. In het begin kan ik rustig fietsen op een hogere weerstand, maar aan het eind van de week lukt het me nauwelijks nog om 5 minuten te fietsen, zelfs op de laagste stand. Het is echt een opluchting dat de fiets hier op de afdeling staat, want zonder die mogelijkheid zou ik het niet kunnen doen. Het helpt me enorm dat ik de fiets op elk moment kan gebruiken, dicht bij mijn kamer, en afgesteld op mijn energielevel. Zo kan ik op mijn eigen tempo werken aan mijn conditie, zelfs tijdens de chemo." geeft patiënt Bert aan.

Steun van Stichting tegen Kanker 

Dit project kwam tot stand met de financiële steun van Social Grants van Stichting tegen Kanker, die vernieuwende initiatieven ondersteunt om het leven van mensen met kanker te verbeteren. Dankzij deze financiële ondersteuning kon de afdeling Geneeskunde 5 van het Imeldaziekenhuis in Bonheiden investeren in duurzame apparatuur en een inspirerende bewegingshoek inrichten aan de ingang van de afdeling. 

De totale kostprijs van dit project bedraagt €30.000.